製作不備の対処方法

どれだけ注意していても、ものづくりの現場でミスや不備を完全になくすことは簡単ではありません。大切なのは、見つけたときにどう対処し、同じことを繰り返さないためにどうするかです。今回は、鉄骨工場で寸法のずれや溶接の欠陥が見つかったときの対処の手順と、欠陥ごとの直し方、再発を防ぐ考え方をご紹介します。 Dù cẩn thận đến đâu, việc loại bỏ hoàn toàn sai sót và lỗi tại nơi sản xuất cũng không hề đơn giản. Điều quan trọng là khi phát hiện thì xử lý thế nào, và làm gì để không lặp lại. Lần này, chúng tôi sẽ giới thiệu trình tự xử lý khi phát hiện sai lệch kích thước hoặc khuyết tật mối hàn tại nhà máy kết cấu thép, cách sửa theo từng loại khuyết tật, và cách suy nghĩ để phòng ngừa tái phát.

いちばん大切なのは「不良を次へ流さない」ことĐiều quan trọng nhất là “không để lỗi trôi sang công đoạn sau”

鉄骨は、加工・組立・溶接・検査・塗装と、いくつもの工程を経て完成します。途中の小さなミスも、そのまま次の工程へ進めば、あとから直すほど手間も費用も大きくなります。塗装してしまえば欠陥は見えにくくなり、現場に届いてしまえば建方（組み立て）の遅れにもつながります。だからこそ鉄骨工場では、各工程で自分たちの仕事を自分で確かめる自主検査を行い、不良を次へ流さないことを品質管理の基本にしています。 Kết cấu thép được hoàn thiện qua nhiều công đoạn: gia công, lắp ráp, hàn, kiểm tra, sơn. Một sai sót nhỏ giữa chừng nếu cứ thế chuyển sang công đoạn sau thì càng sửa muộn càng tốn công và chi phí. Khi đã sơn, khuyết tật sẽ khó nhìn thấy; khi đã chuyển đến công trường, còn có thể làm chậm việc dựng lắp. Chính vì vậy, tại nhà máy kết cấu thép, việc tự kiểm tra — tự xác nhận công việc của mình ở mỗi công đoạn — để không cho lỗi trôi sang công đoạn sau là nền tảng của quản lý chất lượng.

また、ずれの大きさによって扱いも変わります。目標とする「管理許容差」を超えた場合は、原因を調べて是正します。構造上の上限である「限界許容差」を超えた場合は不合格品として扱い、補修するか、補修で性能を取り戻せない場合は作り直します。 Ngoài ra, cách xử lý cũng khác nhau tùy theo mức độ sai lệch. Nếu vượt “dung sai quản lý” (mức mục tiêu), sẽ tìm nguyên nhân và khắc phục. Nếu vượt “dung sai giới hạn” (mức tối đa về mặt kết cấu), sản phẩm được xem là sản phẩm không đạt, phải sửa chữa, hoặc làm lại nếu sửa chữa không khôi phục được tính năng.

見つけたときの5つのステップ5 bước khi phát hiện lỗi

当社では、寸法のずれや溶接の欠陥を見つけたとき、次の5つのステップで対処します。ポイントは、見つけた人が自分だけの判断で直さないことです。直し方を誤ると、かえって鋼材を傷めてしまうことがあるからです。 Tại công ty chúng tôi, khi phát hiện sai lệch kích thước hoặc khuyết tật mối hàn, chúng tôi xử lý theo 5 bước dưới đây. Điểm quan trọng là người phát hiện không tự ý sửa theo phán đoán của riêng mình. Vì nếu sửa sai cách, ngược lại có thể làm hỏng thép.

特に溶接の割れは、建物の安全に直結するもっとも重大な欠陥です。わずかでも見つけたら、その場で作業を止めて報告します。「このくらいなら」と作業を進めてしまうことが、いちばん避けなければならない対応です。 Đặc biệt, vết nứt ở mối hàn là khuyết tật nghiêm trọng nhất, liên quan trực tiếp đến an toàn của công trình. Dù chỉ phát hiện một chút, cũng phải dừng công việc ngay tại chỗ và báo cáo. Cách xử lý cần tránh nhất là nghĩ “chừng này thì không sao” rồi cứ tiếp tục làm.

報告と記録は、お客様にとっても大切な意味を持ちます。どこにどんな欠陥があり、どう直して、再検査で合格したのか。その記録が残っているからこそ、補修した部分も含めて製品の品質を説明できます。検査記録は、鉄骨の品質を証明する大切な書類なのです。 Báo cáo và hồ sơ cũng có ý nghĩa quan trọng đối với khách hàng. Ở đâu có khuyết tật gì, đã sửa như thế nào, và đã đạt khi kiểm tra lại hay chưa. Chính vì hồ sơ đó được lưu lại, chúng tôi có thể giải thích chất lượng sản phẩm, kể cả những phần đã sửa chữa. Biên bản kiểm tra là tài liệu quan trọng chứng minh chất lượng của kết cấu thép.

欠陥の種類ごとの直し方Cách sửa theo từng loại khuyết tật

直し方は、欠陥の種類によって決まっています。代表的なものを下の図にまとめました。どの場合も共通しているのは、直したあとに必ずもう一度検査することです。 Cách sửa được quy định tùy theo loại khuyết tật. Các trường hợp tiêu biểu được tổng hợp trong hình dưới đây. Điểm chung của mọi trường hợp là sau khi sửa nhất định phải kiểm tra lại.

割れや内部の欠陥を直すとき、欠陥の部分だけでなく前後50mm以上を余分に削り取るのは、目に見えない割れの先端まで確実に取り除くためです。また、補修した箇所は熱を受けて性質が変わりやすいため、直したあとの確認も通常以上に丁寧に行います。浸透探傷検査（PT）は、表面に液体をしみ込ませて細かな割れを浮かび上がらせる検査で、補修後の確認によく使われます。 Khi sửa vết nứt hoặc khuyết tật bên trong, lý do phải đục bỏ thêm từ 50mm trở lên ở hai phía chứ không chỉ riêng phần khuyết tật, là để loại bỏ chắc chắn cả phần đầu vết nứt mà mắt thường không nhìn thấy. Ngoài ra, vị trí đã sửa chịu nhiệt nên tính chất dễ bị thay đổi, vì vậy việc xác nhận sau khi sửa cũng được làm cẩn thận hơn bình thường. Kiểm tra thẩm thấu (PT) là phương pháp cho chất lỏng thấm vào bề mặt để làm hiện rõ các vết nứt nhỏ, thường được dùng để xác nhận sau khi sửa.

また超音波探傷検査では、抜き取りで検査した結果、不合格が一定数を超えた場合には、そのまとまり（ロット）すべてを全数検査に切り替えます。一か所の不合格を「その一か所だけの問題」と考えず、同じ条件で作ったもの全体を疑うことが、品質を守るうえでの基本姿勢です。 Ngoài ra, trong kiểm tra siêu âm, nếu kết quả kiểm tra lấy mẫu cho thấy số chỗ không đạt vượt quá một mức nhất định, toàn bộ lô đó sẽ được chuyển sang kiểm tra 100%. Không coi một chỗ không đạt là “vấn đề của riêng chỗ đó”, mà nghi ngờ toàn bộ những sản phẩm làm trong cùng điều kiện — đó là thái độ cơ bản để bảo vệ chất lượng.

同じミスを繰り返さない――原因を探り、仕組みで防ぐKhông lặp lại cùng một lỗi ― tìm nguyên nhân và phòng ngừa bằng cơ chế

手直しをして合格になれば終わり、ではありません。同じ欠陥が2回以上起きたときは、必ず原因を分析します。そのために使うのが「なぜなぜ分析」です。「不注意だった」で終わらせず、「なぜ？」を繰り返して、仕組みの中にある本当の原因まで掘り下げます。 Không phải sửa xong và đạt là kết thúc. Khi cùng một khuyết tật xảy ra từ 2 lần trở lên, nhất định phải phân tích nguyên nhân. Công cụ dùng cho việc đó là “phân tích 5 lần tại sao”. Không dừng lại ở “do bất cẩn”, mà lặp lại câu hỏi “tại sao?” để đào sâu đến nguyên nhân thật sự nằm trong cơ chế làm việc.

この例の対策のように、うっかりミスを「気をつける」ではなく、道具や手順で起こらないようにする工夫をポカヨケといいます。そして、欠陥の種類・位置・大きさ、手直しの内容、再検査の結果、原因と再発防止策までを記録に残すことで、同じ失敗を工場全体の知識に変えていきます。 Như biện pháp trong ví dụ này, cách làm để sai sót vô ý không xảy ra nhờ dụng cụ và quy trình — thay vì chỉ “cố gắng chú ý” — gọi là poka-yoke (chống sai sót). Và bằng cách ghi lại cả loại, vị trí, kích thước khuyết tật, nội dung sửa chữa, kết quả kiểm tra lại, nguyên nhân và biện pháp phòng ngừa tái phát, chúng tôi biến một thất bại thành kiến thức chung của cả nhà máy.

まとめTóm tắt